Ülkemizde Elektronik İmzanın Yasal Yolculuğu

tbmm elektronik imza yasal düzenlemeleri

Ülkemizde Elektronik İmzanın Yasal Yolculuğu

Ticari işlerin günümüzde büyük oranda elektronik ortamlarda yürütülmesi, bu işlemlerin hukuki nitelikleri hakkında önemli sorunları da gündeme getirmiştir. Söz konusu sorunların başında işlemlerin bağlayıcılığı ve işlemi yürüten kişinin gerçek kimliğinin tespiti gelmektedir. Bu sorunların çözümüne yönelik olarak elektronik imza tekniğinin geliştirilmesi için birçok ülke elektronik imza kanunlarını uygulamaya koymuştur.

Elektronik imza kanunlarla genel olarak, elektronik ortamlardaki ticari işlemlerin ve kamu kurumlarıyla gerçekleştirilen işlemlerin güvenli bir şekilde yürütülmesi hedeflenmektedir. Ülkemizde 2004 yılında yürürlüğe giren elektronik imza Kanunu, Avrupa Komisyonu’nun 99/93/EC sayılı Direktifi temel alınarak hazırlanmıştır. Bununla birlikte kanunumuz, gerek yukarıda belirtilen Direktif, gerekse bu alanda incelenen Alman imza Kanunu ile karşılaştırıldığında önemli farklılıklar göstermektedir.

Ülkemizde Elektronik İmzanın Yasal YolculuğuE-devlet ve e-ticaret uygulamaları yaygınlaşıyor

Son yıllarda sıklıkla vurgulanan “değişim”, etkisini en fazla teknolojiyle doğrudan ilgisi olan alanlarda kendini göstermektedir. Bunun nedeni, enformasyon ve iletişim teknolojilerinin baş döndürücü bir hızla gelişmesidir. Değişim; kurallara, yapılara, toplumlara ve bunun sonucunda hukuk sistemlerine yansımakta, böylece bizleri yeni olgular, gereksinimler ve sorunlarla karşı karşıya bırakmaktadır. Söz konusu değişim kullandığımız kavramlara da yansımaktadır.

Bilgi toplumu, e-ticaret, entelektüel sermaye gibi kavramlar bundan birkaç yıl öncesine kadar çok az kişi tarafından bilinirken, günümüzde hemen herkesin kullandığı kavramlar haline gelmiştir. Ticari işlemler de enformasyon ve iletişim teknolojilerindeki gelişmelerden önemli oranda etkilenmektedir. Günümüzde ticari işlemler büyük oranda elektronik ortamlarda gerçekleştirilmekte, özellikle farklı yerlerdeki iş ortakları veya diğer paydaşlarla yürütülen çalışmalarda, teknolojiden yoğun şekilde yararlanılmaktadır. E-ticaretin yanı sıra e-devlet uygulamaları da gerek Türkiye’de gerekse diğer ülkelerde hızla yaygınlaşmıştır.

Vatandaşlar vergi, pasaport, bilgi sorgulama gibi birçok işlemlerini elektronik ortamlarda gerçekleştirmektedir. Hem e-ticaret işlemlerinin hem de e-devlet uygulamalarının yaygınlaşmasında, güvenli ve tutarlı bir hukuksal altyapı en önemli faktörler arasında yer almaktadır. Elektronik imza ise söz konusu hukuksal altyapının düzenlenmesi gereken temel bir unsuru ifade etmektedir.

Elektronik imza (E-imza) özellikleri

Elektronik imza, el yazısıyla oluşturulan imzanın elektronik ortamdaki karşılığı olarak görülebilir. Bu bağlamda, el yazısıyla oluşturulan imzanın sahip olması gereken özellikler, elektronik imzada da bulunmaktadır. E-imza, herhangi bir uzunluktaki metne yapılan ek niteliği taşımaktadır. E- imza fiziksel olarak metne bağlıdır ve taklit edilemez. E-imzanın doğruluğu sınanabilir olmalıdır. Yukarıda belirtilen özelliklerin e-imzada da bulunabilmesi amacıyla asimetrik kriptografi (şifreleme) ve özetleme fonksiyonları (Hash-Function) birlikte kullanılmaktadır. Mesajı gönderen kişi, özetleme fonksiyonu aracılığıyla mesaja ait bir özet değer oluşturmakta ve bu değeri kendine ait gizli anahtarla (private key) şifrelemektedir. Şifrelenmiş özet değer, e-imza olarak adlandırılmaktadır. Gönderici mesaj  ve e-imzayı alıcıya birlikte iletmektedir. Alıcı bu imzayı göndericinin anahtarı ile (public key) açmakta, diğer taraftan ise mesaj üzerinden kendisi bir özet değer oluşturmaktadır. İki değerin de aynı olması durumunda, imza kabul edilmektedir.

Etiketler:

Yorum Yapılmamış

Bizi Arayın